DE SITE

Lent: Weekly meditation on the 'Way of the Cross'

PAROCHIE

ICC

LINKS

Deze website is een initiatief van de Z. Titus Brandsmaparochie en is speciaal gericht op jongvolwassenen van 18 tot 35 jaar, oftewel 'de tweede 18 jaar'. Uiteraard is iedereen welkom die geïnteresseerd is!

Contact: pastoraal werker Yuri Saris - yurisaris@gmail.com

Sluit venster

Every catholic church holds paintings or statues that depict the sequence of stations or steps between Jesus' persecution and His crucifixion and entombment. The object of these Stations is to help the faithful to make a spiritual pilgrimage of prayer, through meditating upon the chief scenes of Christ's sufferings and death. It has become one of the most popular devotions for Roman Catholics, usually held on friday in anticipation on 'Good Friday', the day we remember Jesus' crucifixion.

Dates: Friday-evenings March 7th, 14th, 21th and 28th, April 4th and 11th.
Time: 18.00-19.00 hrs
Place: Church 'Johannes de Doper', Bergstraat 17 Wageningen
Information: Sophie Ngala (sophiengala@yahoo.com) and Fusta Azupogo (azfusta@yahoo.co.uk)


James Tissot - A woman whipes the face of Jesus


Sluit venster

The Z. Titus Brandsma parish welcomes a growing international catholic community (ICC). If you like to know  more about them you can visit the english part of the site dedicated to their presence and activities:

- The site of the ICC >>

Sluit venster

Allerheiligen - Over heiligen (en een beetje meer)

Onlangs heb ik een klein artikel over heiligen geschreven voor de christelijke studentenvereniging Navigators. Ter gelegenheid van het Hoogfeest van Allerheiligen is het nu ook op onze site geplaatst.

----------

Een eerste misverstand

Toen ik vier jaar geleden begon als studentenpastor ben ik op een gegeven moment de christelijke verenigingen gaan bezoeken om kennis te maken. De relatie tussen het studentenpastoraat en deze verenigingen bleek namelijk wat koel. Soms voelde ik ook dat ik met argusogen werd bekeken: vast weer zo’n vage studentenpastor, en ook nog katholiek! Maar ik raakte natuurlijk met de studenten in gesprek, en bij elk bezoek kwamen prompt de vragen over heiligen en Maria, over priesterschap en paus.

De positie van Maria in het geloofsleven van sommige katholieke christenen is al eeuwenlang een doorn in het oog bij veel protestantse christenen. Er is weinig voeling met heiligenverering en bovenal de aandacht die Maria geniet. Sommige studenten die ik sprak stelden zelfs scherp dat er in de katholieke kerk sprake is van zware afgoderij en aanbidding van het goddeloze.

In zo’n gesprek probeer ik altijd een eerste misverstand uit de weg te halen: namelijk door te wijzen op het essentiële verschil tussen ‘verering’ en ‘aanbidding’. Inderdaad, in de katholieke kerk worden heiligen geëerd, in bijzonder Jezus’ moeder vanwege haar onvoorstelbare ‘ja-woord’ aan God, waardoor de incarnatie kon aanvangen. Maar zij worden níet aanbeden. Enkel God valt de aanbidding toe, maar een mens kan gerust geëerd worden: dit is een diepe vorm van respect en waardering. In het geval van de heiligen reikt dit respect tot voorbij de grens van de dood. Hier kom ik later op terug.

Betekenisvol in Gods heilsgeschiedenis

Wat mij aanspreekt in de katholieke theologie en spiritualiteit is de fijngevoeligheid voor de rol van de mens in Gods heilsgeschiedenis. Natuurlijk heeft God de mens niet nodig om de aarde te bezaaien en de gewassen te oogsten. Sterker nog, God hoefde niet eens de werkelijkheid in het zijn te roepen, te scheppen, om God te zijn. Hij volstaat en is perfect in Zich. Toch heeft Hij de werkelijkheid, de wereld en de mensen geschapen. Natuurlijk is het aan God wie van deze mensen het heil wacht. Natuurlijk is het aan God hoe dit heil zich openbaart. Maar God heeft het gewild dat wij, in onze kleinheid en kwetsbaarheid, rentmeesters zijn van de schepping. Hij heeft het gewild dat wij de dieren, planten en alle fenomenen van de schepping een naam geven. Hij is een verbond en een heilsgeschiedenis met ons aangegaan, en heeft gewild dat ons doen en laten, ons spreken en handelen, in deze geschiedenis betekenisvol zijn. God heeft ons niet nodig, maar Hij láát ons nodig zijn. Daarom heeft de Schepper ons met vrijheid, creativiteit, inventiviteit en eigenheid bekleed. Wij doen er toe.


Hier ligt een reden waarom wij iemand kunnen eren: omdat hij of zij betekenisvol is geweest voor de medemens en de wereld. Of om het meer gelovig te duiden: omdat iemand op een godsvruchtige wijze gebruik heeft gemaakt van door de H. Geest verkregen talenten en mogelijkheden. In het eren van de mens, eer je zo in principe diens Schepper.

Conflict met het middelaarschap van Jezus?

Maar wat voor een zin heeft het om de heiligen te vereren? Of om je op hun voorspraak tot God te richten? Is dit niet een onnodige en mogelijk verhullende tussenstap? Dat is vaak de kritiek die klinkt vanuit het protestantse christendom op de heiligenverering in katholieke kerk: Jezus is de énige middelaar van God. Wees gerust, dit is juist en dit stelt de katholieke kerk ook expliciet in haar theologie. Dat betekent dat we het middelaarschap van de heiligen niet moeten misverstaan.

Het is hierin zeer belangrijk om ons te realiseren dat er geen enkele concurrentie is tussen Jezus’ middelaarschap en dat van een heilige. Jezus is namelijk de tweede Persoon in de Goddelijke Drie-Eenheid, waardoor Zijn middelaarschap van een totaal andere, alles omvattende, genadevolle en verlossende orde is. Het middelaarschap van de heiligen is menselijk, wortelend in en verwijzend naar Jezus. Zij zijn christenen zoals wij, geraakt door het Evangelie en geroepen door de Heer, die hier evenwel op een buitengewone wijze uiting aan gegeven hebben. Hun middelaarschap bestaat uit verkondiging door de dood (martelaarschap), het woord (ware uitleg) en het leven (voorbeeldfunctie).

Bidden jullie wel eens voor elkaar of vraag je wel eens iemand om voor je te bidden? Mag ik vragen waarom, als Jezus de enige middelaar is? Wat is dan het nut van samen bidden? Als iemand zich richt tot een heilige dan kan dit nooit het eindpunt van gebed en gedachten zijn. Wat eigenlijk gedaan wordt, is aan de heilige vragen om zich samen met jou te keren tot Christus. Samen bidden, zoals wij dat ook soms doen. Of je laat je inspireren door de levenswandel van een heilige, hoe Jezus’ woord en opdracht hierin zichtbaar zijn geworden, en probeert van daaruit jouw eigen leven nog wat beter te richten op de Heer. We zijn elkaar tot voorbeeld in geloof. Dit geldt echter niet alleen voor je medechristenen in de gemeente, parochie, vereniging en elders nu, maar ook voor de christenen die ons zijn voorgegaan.

Mooie sprookjes

Maar ben ik jullie nu geen sprookjes aan het vertellen? Dat de hagiografieën, de biografieën over heiligen, vormend en inspirerend kunnen zijn, dat wordt wellicht nog wel herkend. Maar hoezo ‘samen bidden’? Of hoezo ons richten tot de heiligen? Ze zijn toch dood? Hier komt nu een werkelijkheidsbeeld naar voren dat heel typerend is in het katholieke geloof: de gemeenschap der gelovigen is niet één die enkel op aarde aanwezig is, maar is ook één die voorbij de grens van de dood reikt. Daarom bidden we in de Eucharistie tijdens de schuldbelijdenis en het Sanctus ‘samen met alle engelen en heiligen’. Zo ruim is het werkelijkheids- en heilsperspectief volgens de katholieke kerk. Zo levendig is nu al Gods rijk. Ik denk hierbij aan de engelen die in Zijn nabijheid verblijven. Ik denk hierbij aan Henoch die vanwege zijn geloof door God voorbij de dood in de hemel werd opgenomen. Ik denk hierbij aan Mozes en Elia die op de berg aan Jezus verschijnen. Ik denk hierbij aan Jezus’ woorden tot de berouwvolle misdadiger: “Ik beloof je, vandaag nog zul je bij Mij zijn in het paradijs.”


Zijn dit bewijsplaatsen voor het bestaan van een hemel die reeds bewoond is door engelen en heiligen? Nee, maar het maakt dit geloof wel verdedigbaar en plausibel. Volgens het katholieke verstaan van Jezus’ heilsbelofte zijn er al mensen die na de dood in een staat van genade komen, die de Heer al mogen zien. Mogelijk omdat zij voorbeeldig en eerzaam, vanuit geloof en liefde geleefd hebben, of omdat zij op aarde God al hebben leren zien in Jezus Christus en hier vurig, volhardend en liefdevol van getuigd hebben. Misschien volstond het om simpelweg goed te zijn voor de medemens, een belangrijk gebod van de Heer. Maar deze genadevolle staat bereiken ze niet uit zichzelf, deze wordt geschonken door de Almachtige God: heiligheid is herschapen worden, is verrijzenis in, met en door Christus.

Canonisatie

De heiligverklaring of canonisatie van deze mannen en vrouwen moet daarom niet begrepen worden als een eenzijdige en willekeurige verordening door de paus, alsof hij bepaald wie wel of niet in de hemel komt. Dit zou natuurlijk theologische nonsens zijn en een diep godslasterlijke praktijk. Nee, een heiligverklaring is enkel de vertrouwvolle bevestiging door de hele kerk, bij monde van de paus, dat iemand door God in de hemel is opgenomen. Deze bevestiging – die feitelijk inhoudt dat deze heilige om gebed tot de Heer gevraagd kan worden, en dat deze heilige als voorbeeld van gelovig leven mag dienen – gebeurt op basis van een bestudering van het leven van de persoon, het verkondigde woord dat hij of zij gesproken heeft, en meerdere ‘hemelse tekens’, wonderen, die plaats hebben gevonden en die begrepen worden als een bevestiging van deze opname in de hemel. Voor het levensonderzoek worden getuigenissen verzameld, voor het onderzoek van het verkondigde woord worden theologen geraadpleegd, en bij het onderzoek van de wonderen worden niet-gelovige en niet-katholieke artsen en wetenschappers betrokken.

Kunnen in dit heiligverklaringsproces fouten gemaakt worden. Hoewel het proces uiterst secuur is, kan dit vanzelfsprekend niet uitgesloten worden. Zijn er heiligen die niet gecanoniseerd zijn? Ook dit is natuurlijk mogelijk. Maar de hoopvolle boodschap blijft staan: de heiligen wachten ons vreugdevol op aan het einde der tijden. Zij zijn de eersten van ons die ‘heel gemaakt’ of ‘geheiligd zijn’ door Gods genade. Een voorafbeelding van het heil waar wij hoopvol naar uitzien.

                                                                                                                                                     

                                                                                                                                                                                                                                 - Pastoraal werker Yuri Saris